25 lat ruchu "wolność i pokój"

11 i 12 czerwca w Szczecinie odbędą się ogólnopolskie obchodzy 25 lecia Ruchu "Wolność i Pokój" - wg dzisiejszej oceny historyków, nowej jakości na scenie polskiej opozycji demokratycznej. W programie panele historyczne, dyskusje, odsłonięcie "Pomnika Powielacza" i wydanie pamiątkowego albumu. Organizatorzy, wśród których jest Stowarzyszenie Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych "Boogie Brain", postawili również na prezentacje artystyczne. W piątek wystąpią Paweł "Konjo" Konnak, Krzysztof Skiba. Perfumowane Ch*je i Grzegorz "Kmita" Patyczak, natomiast w sobotę zespoły: "Kryzys" i "Kolaboranci".


O Ruchu

Ruch "Wolność i Pokój" powstał w 1985 r. w proteście przeciwko skazaniu i uwięzieniu szczecinianina Marka Adamkiewicza, który odmówił złożenia przysięgi wojskowej. Głównymi celami Ruchu było zmuszenie władz do zniesienia represji za odmowę składania przysięgi wojskowej (na wierność socjalizmowi i sojusz z armią radziecką), wprowadzenie zastępczej służby wojskowej i sprzeciw wobec dewastacji ekologicznej kraju. Działał na terenie całego kraju, głównymi ośrodkami były: Szczecin, Warszawa, Gdańsk, Kraków, Wrocław, Gorzów Wlkp., Poznań. Ruch był organizacją działającą w myśl zasady Non Violence, czyli niestosowania przemocy w walce politycznej. Przeprowadzał wiele spektakularnych akcji protestacyjnych, ulotkowych i informacyjnych, happeningów, sitingów, zbierania podpisów pod petycjami m.in. w sprawie uwolnienia więźniów sumienia, zaprzestania budowy elektrowni jądrowej w Żarnowcu i Klempiczu, zamknięcia Huty Siechnice we Wrocławiu. Działał w sposób jawny. Ruch skupiał bardzo różnorodne środowiska młodzieżowej opozycji. Od skrajnie katolickich poprzez centrowe do ultra anarchistycznych. Sukcesem Ruchu było uzyskania prawa do zastępczej służby wojskowej dla osób, które z przyczyn światopoglądowych nie chciały służyć w wojsku.


Program obchodów

Obchody rozpoczną się w piątek o godz. 13:30 w Willi Lentza (Al. Wojska Polskiego 84) wystąpieniami dr. Eryka Krasuckiego, prof. Jacka Czaputowicza, Leszka Budrewicza i dr. Marka Krukowskiego. O 16:30 rozpocznie się druga część dyskusji (również w Willi Lentza), podczas której występować będą Radosław Gawlik, Marek Kurzyniec, Andrzej Miszk i Krzysztof Skiba. Po niej artystyczna odsłona obchodów 25 lecia Ruchu - koncerty Pawła "Konjo" Konnaka, Krzysztofa Skiby, Perfumowanych Ch*jów i Grzegorza Kmity "Patyczaka".

W sobotę o 13:00 zaplanowano odsłonięcie Pomnika Powielacza przy Bramie Portowej. O godz. 20 w Domu Kultury "Słowianin" (ul. Korzeniowskiego 2) wystąpi zespół "Kryzys" i "Kolaboranci".

Wydarzenia w Willi Lentza mają charakter zamknięty, wstęp tylko za okazaniem zaproszeń. Koncert zespołuów "Kryzys" i "Kolaboranci" kosztuje symboliczne 10 zł (w dniu koncertu 15 zł).


Artyści

Paweł "Konjo" Konnak to performer, poeta, postabsurdalny artysta rewiowy. Rodem z Kaszub. W latach 1983 - 1986 aktywista ruchu punk. Od roku 1986 akcjonista Tranzytoryjnej Formacji Totart. Z Totartem do dnia dzisiejszego zrealizował kilkaset akcji o charakterze metafizyczno - społecznym. Jest członkiem legendarnej Grupy Poetyckiej Zlali Mi Się Do Środka. Wydał trzy tomy poetyckie oraz "Dzieła zebrane i wylane" . Za tom pt. "Król festynów" został nominowany w 2009 roku do literackiej Nagrody Nike. W latach 90-tych, wraz z Krzyśkiem Skibą, liderem grupy Big Cyc, prowadził rockowy kabaret telewizyjny "Lalamido".

Podczas akcji w Szczecinie Konjo zaprezentuje swoje wiersze oraz filmy o ikonach sarmackiego undergroundu: "Dezerter - nie ma zagrożenia" oraz "Exodus - Robert Brylewski".

Krzysztof Skiba to autor tekstów piosenek i tekstów satyrycznych, artysta rozrywkowy, telewizyjny showmen, felietonista, autor happeningów, wokalista rockowy. Skończył kulturoznawstwo na Wydziale Teorii Literatury Teatru i Filmu Uniwersytetu Łódzkiego. Będąc na studiach w Łodzi pod koniec lat 80-tych organizował happeningi Pomarańczowej Alternatywy ruchu, który swoimi akcjami ulicznymi ośmieszał i przedrzeźniał władze. Skiba był liderem  łódzkiej Pomarańczowej Alternatywy zwanej Galeria Działań Maniakalnych.    

Skiba znany jest głównie jako współzałożyciel, autor tekstów, wokalista i frontmen powstałego w marcu 1988 roku zespołu rockowego "Big Cyc". Wspólnie z zespołem nagrał 15 płyt, które sprzedały się w nakładzie ponad 2 mln egz. Zespół "Big Cyc" ma na swoim koncie liczne Złote i Platynowe Płyty, ponad 5 tys. zagranych koncertów, 30 teledysków jak również udział w kilkunastu muzycznych widowiskach telewizyjnych.

Skiba jest również autorem scenariuszy licznych programów telewizyjnych jak również prowadzącym rozliczne telewizyjne show. W latach 1992-1999 współprowadził (razem z Pawłem Konnakiem) program rozrywkowy "Lalamido" w TVP 2, za co w 1993 roku otrzymał Grand Prix dla muzycznych programów telewizyjnych na Festiwalu Piosenki w Sopocie.  Prowadził również programy w RTL 7, Polsacie czy Tele 5. W 2006 roku tygodnik "Polityka" zaliczył Skibę do pierwszej dziesiątki najlepszych showmenów telewizyjnych w kraju.      

Skiba zajmuje się także publicystyką. Swoje teksty zamieszczał początkowo w pismach drugiego obiegu o charakterze anarchistycznym (Gilotyna, Homek, A Cappella).  Od 1989 po zniesieniu cenzury publikował felietony w Gazecie Wyborczej. W 1989-1990 w wydaniu ogólnokrajowym w rubryce satyrycznej "13 kolumna" (wspólnie z Stanisławem Tymem i Michałem Ogórkiem), a w latach 1990 - 2001 w trójmiejskim dodatku do Gazety Wyborczej w autorskiej rubryce felietonowej "Z deszczu pod rynnę". Publikował też w pismach literackich takich jak brulion, Tygodnik Literacki, Lampa, B-1. Sporo pisał do prasy rozrywkowej takiej jak: Playboy, CKM, Hustler. Od 2005 roku publikuje felietony w miesięczniku studenckim "Dlaczego", a od 2006 w Wirtualnej Polsce. Od 2002 jest stałym felietonistą tygodnika społeczno-politycznego "Wprost".

1 czerwca 1988 roku Skiba wraz z Dorotą Wysocką i Tomaszem Gadułą wdrapał się w żółtych kalesonach na dach kiosku "Ruch" przy Domu Handlowym "Magda" urządzając Niezależne Obchody Dnia Dziecka pod hasłem "Światu pokój – dzieciom mieszkania". Happening zakończył się interwencją dwóch kompanii ZOMO w kierunku których Skiba i jego przyjaciele rzucali cukierki "krówki". Wszystkich uczestników happeningu zatrzymano na 48 godzin w areszcie i wymierzono wysokie kolegia. 7 listopada 1988 roku w Łodzi Skiba i kilkanaście innych osób z Galerii Działań Maniakalnych biegało po ulicy Piotrkowskiej z tabliczkami z napisem "Galopująca inflacja". Wszystkich uczestników happeningu zatrzymało MO i SB. Zatrzymani zostali pobici na komisariacie Łódź Śródmieście. Sześciu osobom w tym Krzysztofowi Skibie wymierzono wysokie kolegia. W maju 1989 roku podczas występu plenerowego grupy "Big Cyc" przy klubie 77 Skiba został porwany sprzed klubu przez funkcjonariuszy SB i zawieziony na komisariat.  W 1990 roku podczas Festiwalu w Opolu w trakcie koncertu Rock Opole Krzysztof Skiba podczas występu zespołu "Big Cyc" wbiegł z transparentem "Polska" goniąc osobnika z napisem "Europa".  W kwietniu 1998 roku w Warszawie przed Ministerstwem Finansów wspólnie z Januszem Korwinem Mikke zjadł formularze zeznań podatkowych protestując w ten sposób przeciwko wysokim podatkom.

Drugie imię Patyczaka to "Brudne Dzieci Sida". BDS to zespół podwójnie nietypowy. Po pierwsze, gra w wyjątkowo skromnym, bo... jednoosobowym składzie, po drugie - wykonuje ostrego punk rocka nie na przesterowanych wzmacniaczach, lecz na gitarze akustycznej! Patyczak ze swoim "pudłem" daje więcej czadu niż niejedna kapela w pełnym, elektrycznym składzie, a sztandarowy hit, od którego zaczyna się każdy koncert - "Trzy akordy, darcie mordy" - oddaje istotę jego grania. Proste, ale niezwykle ekspresyjne piosenki z wpadającymi w ucho refrenami oraz komentarze rzucane ze sceny w przerwach na wymianę pękających co chwilę strun - potrafią porwać i rozbawić nawet najbardziej oporną publiczność. Najlepiej widać to na spontanicznych koncertach na Przystanku Woodstock, gdzie regularnie od 1997 roku Patyczak rozwiesza ręcznie malowane plakaty, a następnie wskakuje z gitarą na budkę telefoniczną lub kontener na śmieci, i mimo braku nagłośnienia gromadzi kilkusetosobową (!) publikę – choć wcale nie gorzej wypadł kontrowersyjny występ na dużej scenie w 2005r.

Do Patyczaka przylgnęła etykietka "punkowego barda", zdarza się też usłyszeć określenie "punkowa poezja śpiewana". Nie bez powodu - "Brudne Dzieci Sida" grały nie tylko w undergroundowych klubach czy na plenerowych festiwalach, ale też na takich imprezach jak "Wiosna poetów" w Toruniu, czy - wielokrotnie - "Miasto i poeci" w Warszawie. Teksty Patyczaka docenia i publiczność koncertowa, i środowisko literackie. Jeden z krytyków - Paweł Dunin Wąsowicz, naczelny i wydawca pisma kulturalnego "Lampa", dostrzegł w jego rymach "wyjątkowe w polskim punk rocku elementy liryki osobistej", choć od razu trzeba tu dodać, że Patyczak w razie potrzeby nie waha się użyć także mocniejszych sformułowań.

Na najblizszym koncercie Patyczak zaprezentuje, prócz żelaznych hitów "Brudnych Dzieci Sida", swe ostatnie muzyczne wcielenie: emigracyjny projekt "Glebozgryzarka P-45". Glebogryzarka to maszyna, na której pracował Patyczak zakładając tereny zielone pod Dublinem, a P-45 to kwit, który mu wręczono, wyrzucając go z pracy. Piosenki napisane podczas pobytu w Irlandii opowiadają o radościach i troskach emigracyjnego życia. Wykonywane na ulicach i w klubach Dublina spotykały się z aplauzem wzruszonych do głębi rodaków – czy spodobają się także na ojczystej ziemi?

"Kryzys" to jeden z pierwszych polskich zespołów punkowych, powstał w Warszawie w 1978 r. W 1980 roku we Francji ukazała się płyta długogrająca zespołu, która szybko zyskała status kultowego wydawnictwa - na aukcjach internetowych na całym świecie osiąga ona cenę będącą równowartością około 500 zł. W Polsce jedynym oficjalnym wydawnictwem była kaseta "78-81" (1994), a utwory "Kryzysu" stały się hymnami pokolenia przełomu lat 70/80.
 
Udokumentowało to dwupłytowe wydawnictwo "Dolina Lalek. Tribute to Kryzys", na której znani polscy artysci zmierzyli się z repertuarem Kryzysu. W sumie swoje wersje utworów "Kryzysu" nagrało ponad 40 wykonawców, a graficznie teksty Kryzysu przedstawił Wilhelm Sasnal. Przy okazji koncertu promocyjnego płyty zespół postanowił złożyć hołd wszystkim artystom, którzy znaleźli się na składankach i zagrał dla nich niespodziewanie koncert 15 marca 2004 roku.

Po 30 z górą latach od powstania, zespół prezentuje po raz pierwszy nagrane na nowo swoje "największe przeboje" w tym kilka mało znanych numerów, pochodzących z okresu heroicznego. 1 maja 2010 na rynku pojawi się płyta "Kryzys komunizmu".

Mimo czterech zmian składów w latach 1979-81, trzonem grupy pozostawali i są nadal Robert Maxymilian Brylewski i Maciej Magura Góralski. Aktualny skład "Kryzysu" tworzą też Martyna Załoga (bas, voc) oraz Andrzej Lalin Kasprzyk (gitara rytm, keys) czyli dobre wcielenie riot girl oraz mix master matrix. Gościnnie występuja dwaj super saksofoniści: legendarny Alek "Korek" Korecki, nestor pol jazz-rocka oraz Grześ Rytka, podpora polskiego ska-reggae. Wilhelm Sasnal, młody malarz z Tarnowa i sympatyk Kryzysu, stworzył grafiki tuszowe, zdobiące okładkę.


Szczegółówy program obchodów 25 lecia Ruchu "Wolność i Pokój"

Piątek 11.06.2010 r.

Willa Lentza (Al. Wojska Polskiego 84)
13.30 – rozpoczęcie spotkania – prowadzący: Marek Adamkiewicz, Bartosz Sawicki
13.45 – 16.00 – wystąpienia i dyskusje: